Bentley jest jedn z tych marek, kt rych nikomu nie trzeba przedstawia , prawda ? Niezale nie od wiedzy na temat motoryzacji, ka dy wie o co chodzi – o luksus, presti i osi gi zarezerwowane dla elit.
Marzenie o najlepszym aucie na wiecie
Marka Bentley, podobnie jak inni najwi ksi gracze, swoje pocz tki zawdzi cza ambicji za o yciela Waltera Owena Bentleya, kt ry stwierdzi , e zbuduje najlepsze auto wy cigowe na wiecie. Jednak eby je zbudowa , poza sam ambicj , potrzebna jest r wnie wiedza. Walter Owen Bentley do wiadczenie nabiera pod skrzyd ami Francuskiego Doriot Flandrin & Parant (D.F.P.), gdzie odpowiedzialny by za auta przeznaczone do wy cig w. W trakcie pierwszej wojny wiatowej W. O. Bentley, odpowiedzialny by za projekt i produkcje silnik w lotniczych. Po zako czeniu wojny Bentley zi ci swoje marzenie i wyprodukowa pierwsze auto, Bentley 3-Litre.
Pierwszy Bentley
Bentley 3-Litre zosta zaprezentowany w 1919 roku, produkcja trwa a przez lata 1921-1929, a w 1924 i 1927 wygra wy cig 24h w Le Mans. Nap dzany by przez 3 litrowy, czterocylindrowy silnik, wyposa ony w cztery zawory na cylinder, dwie wiece zap onowe i dwa ga niki. Ca a moc maksymalna – 80 KM by a generowana przy 3500 rpm. 3-Litre oferowany by w trzech wersjach: bazowej ?Blue Label?, ?Red Label Speed? oraz ?Green Label?, ta ostatnia pozwala a rozp dzi si do 100 mph (ok. 161 km/h). W r d klient w, kt rzy nabyli 3-Litre byli Ksi e Jerzy, Ksi e Walii Edward VIII oraz Kr l Jerzy VI. Jak wida , Bentleya ju od samych pocz tk w nabywali bardzo wp ywowi i bogaci ludzie.
Wspomnia em wy ej o wygranych w Le Mans, chcia bym wr ci jeszcze na chwile do wy cigu z 1927 roku. Dlaczego ? Poniewa g wnym bohaterem tego wydarzenia by o auto o pseudonimie ?Old Number 7?. Zesp Bentleya wystawi do wy cigu dwa modele 4 ? Litre i jednego, podstarza ego ju 3-Litre, wspomnianego ?Old Number 7?. W trakcie wy cigu mia miejsce wypadek, w kt rym oba 4 ? zosta y wykluczone z wy cigu, a 3 zosta uszkodzony. Pomimo powa nych uszkodze zawieszenia i uk adu kierowniczego, ?Old Number7? dojecha do mety, zapewniaj c Bentleyowi zwyci stwo. To w a nie dzi ki takim wyczynom oraz klientom z najwy szych sfer, Bentley zbudowa renom jednego z najlepszych producent w aut na wiecie.
100 mph w kompletnej ciszy
Jednak e Bentley to nie tylko osi gi, przede wszystkim kojarzy si z luksusem i komfortem.
Pierwszym grand tourerem marki z Crewe by model 8-Litre zaprezentowany w 1930 roku. Za o eniem W. O. Bentleya by o ?osi gni cie 100 mph w kompletnej ciszy?. Do zrealizowania tego planu potrzebny by silnik, rz dowy 6 cylindrowy, o pojemno ci 8 litr w, kt ry by w wczas, najwi kszym silnikiem dost pnym na rynku w UK. Generowa 200-230 BHP. Bentley gwarantowa osi gni cie 100 mph niezale nie od u ytej karoserii. 8-Litre by osobistym autem Waltera Owena, za karoserie odpowiedzialny by Henry Jervis Mulliner, cz owiek kt rego nazwiskiem oznacza si najbardziej luksusowe opcje w autach z Crewe. Nazwisko Mulliner znajdziemy r wnie na zaprezentowanym niedawno, Bentleyu Mulliner Bacalar.
W 1931 roku Bentley zosta przej ty przez firm Rolls-Royce. Tak to prawda, obecnie marki konkuruj ze sob , a by y czasy kiedy by y ze sob mocno spokrewnione.
Bentley pod w adz Rolls Royca
Kolejnym modelem by Bentley Mark VI, bardzo mocno spokrewniony z RR Dawn. Produkowany od 1946-1952, nap dzany by przez silnik R6 o pojemno ci 4.6 l. Dost pny by jako Saloon 2 i 4 drzwiowy oraz jako Kabriolet.
Nast pc by model R-Type, kt ry by limuzyn przeznaczon dla najbogatszych, na bazie R-type powsta pierwszy Bentley Continental jakiego znamy. Du y luksusowy grand tourer, nap dzany 4.6 l silnikiem produkcji Rolls-Royce, na pocz tku zosta uznany przez zarz d za zbyt sportowy jak na auto firmy wsp pracuj cej z RR i projekt mia zosta porzucony. Co ciekawe, przy produkcji R-type oraz R-type Continetala, wykorzystano ca e do wiadczenie lotnicze marek Rolls-Royce oraz Bentley w celu poprawy w a ciwo ci aerodynamicznych auta. Continetala natomiast wykonano w du ej mierze z aluminium w celu oszcz dno ci na masie. Auto musia o wa y mniej ni 1750 kg, poniewa rozp dza o si do ponad 115 mph, a nie by o wtedy opon, kt re sprosta yby wi kszej masie. Nawet radio by o opcjonalne, eby oszcz dzi nawadze. Samoch d by r wnie bardzo drogi – kosztowa 6928 funt w, podczas gdy rednia pensja wynosi a 468 funt w.
W 1955 roku zaprezentowany zosta model S1, pierwszy z serii S, kt ry mia by nast pc modelu R-Type. S1 by bli niacz konstrukcj do Rolls-Royce Silver Cloud, jednak o odrobin innym charakterze. Podczas gdy Silver Cloud oferowany by z dwoma silnikami (4.9 l R6 i 6.2 l V8), S1 posiada tylko jeden silnik ( 4.9 l R6). Drzwi, maska, pokrywa baga nika zosta y wykonane z aluminium. W por wnaniu do R-Type, auto by o 3 cale d u sze, sylwetka zosta a poprowadzona nieco ni ej, pomimo zachowania tej samej przestrzeni dla pasa er w. Ponadto ulepszony zosta uk ad hamulcowy i kierowniczy, pojawi y si r wnie elektrycznie sterowane tylne amortyzatory. Opr cz tego pojawi si wariant przed u any, oraz dwudrzwiowy Continetnal na bazie S1.
W 1959 roku zosta on zast piony przez model S2, kt ry wprowadzi do serii S silnik V8 6.2, do tej pory zarezerwowany dla Rolls-Roycea. W 1962 pojawi si ostatni z serii S, model S3.
Po zako czeniu serii S w 1965 roku, przysz a pora na seri T. Pierwszym by model T1, jak wida wymy lanie nazw nie by o mocn strona Bentleya. T1 to powiew wie o ci w por wnaniu do serii S, wywodz cej si jeszcze z lat 50. Nap dzany by silnikiem V8 serii L, zaprojektowanym wsp lnie przez in ynier w Bentleya i Rolls-Roycea. Pocz tkowo pojemno wynosi a 6.2 lale od 1971 roku zosta a ona podniesiona do 6.75 l. Auto zosta o oparte na zawieszeniu samono nym wykonanym z aluminium i stali. W por wnaniu do serii S by o 68 kg l ejsze, 7 cali kr tsze, 5 cali ni sze, w sze o 3.5 cala. Posiada o pe ne niezale ne, samopoziomuj ce si pneumatyczne, zawieszenie, oraz nowy uk ad kierowniczy i hamulcowy. Co ciekawe zawieszenie oraz uk ad hamulcowy, zosta oparty o patent Citroena. Dodatkowo zmiana g owicy cylindr w, pozwoli a na podniesienie maksymalnej pr dko ci do 118 mph, czyli 189 km/h.
P niej, w 1977 roku, nast pi lifting T1, opatrzony znakiem T2, jednak dotyczy on g wnie aspekt w technicznych. Ca a seria T zosta a zako czona w 1980 roku, wraz z nabyciem Bentleya przez firm Vickers plc.
Sprawy przejmuje Vicers
Pierwszym autem powsta ym pod zarz dem Vicersa by o Mulsanne, zupe nie jak prosta Mulsanne znajduj ca si na torze Circuit de la Sarthe. Sk d takie nawi zanie? Chodzi o o uhonorowanie pi ciu zwyci stw Bentleya w wy cigu 24h of LeMans. Sta si on swego rodzaju podstaw dla nowej ery firmy. Limuzyna, nap dzana znanym z Rolls-Roycesilnikiem 6.75 l V8, z aluminiow g owic , pierwotnie z dwoma ga nikami, a po 1986 roku, zosta y one zast pione wtryskami Bosch fuel injection. Nap d przekazywany by przez 3 biegow skrzyni automatyczn , na tylne ko a. W latach 82-85 oferowana by a wersja Mulsane Turbo, wyposa ona w turbospr ark Garetta, dysponowa a o po ow wi ksz moc ni standardowe Mulsanne. W 1987 roku wprowadzono model po redni, S. Nie by on co prawda wyposa ony, w turbo, ale posiada kilka rozwi za technicznych z wersji Turbo, g wnie w zakresie zawieszenia.
Na bazie Mulsanne Turbo, powsta Bentley Turbo R. W nowym modelu Bentley postawi , przede wszystkim na prowadzenie i doznania za kierownic . Mike Dunn, g wny in ynier marki w Crewe, za da eby auto by o o 50% sztywniejsze. Do tego powsta y super limitowane warianty S, RT i RT Mulliner.
Rok 1992 przyni s nam nast pc Mulsanne i jego pochodnych, na scen wszed model Brooklands, kt ry jest cholernie mocno podobny do poprzednik w. Nie wiem czy to ja mam co nie tak ze wzrokiem, czy designerzy wtedy byli tak leniwi ale trzeba by prawdziwym znawc Bentleya z tamtych lat eby dostrzec r nice. No ale dobrze, silnik to stare poczciwe 6.75 l, pierwotnie oferowany tylko jako wolnoss cy, w 1996 roku otrzyma turbo podnosz ce moc do 300 KM, produkowany by do 1998 roku.
Brooklands powr ci p niej, w 2008 roku, jako Brooklands Coupe. To super luksusowe coupe powsta o w ilo ci 550 sztuk. Nap dzane by o tradycyjnym dla Bentleya silnikiem 6.75 generuj cym moc 530 KM, przenoszonych poprzez 6 biegow skrzyni ZF. Takie zestawienie pozwala o wystrzeli to ogromne auto od 0 do 100 w 5 sekund i osi gn pr dko maksymaln blisk 300 km/h. Produkcja zako czy a si w 2011 roku.
Nast pc pierwszego Brooklandsa by Arnage. Produkowany by od 1998 do 2009 roku. Pierwszym silnikiem kt ry nap dza Arnage by o V8, produkcji BMW, o oznaczeniu M62. Do tego zosta do o ony uk ad Twin-Turbo od Coswortha.
Komplikacje transferowe
Dosz y jednak e pewne komplikacje. Po rozpocz ciu produkcji, w pa dzierniku 1997 Vickers og osi , e zdecydowa si sprzeda Rolls-Royce Motors. BMW AG wydawa o si logicznym nabywc , poniewa Bawarczycy dostarczali ju silniki i inne komponenty do samochod w marki Bentley i Rolls-Royce, a tak e wsp pracowa o przy budowie silnik w lotniczych. BMW z o y o wi c ofert w wysoko ci 340 milion w funt w.
Ale w tym samym czasie pojawi si Volkswagen, kt ry zaoferowa 430 milion w funt w. W ten spos b do Volkswagena trafi y projekty pojazd w, tabliczki znamionowe modeli, zaplecze produkcyjne i administracyjne, znaki towarowe Spirit of Ecstasy i Rolls-Royce. Nie naby on prawa do u ywania nazwy lub logo Rolls-Royce i Bentleya. By y one w asno ci Rolls-Royce Holdings plc, kt ry to znalaz si w r kach BMW. W skr cie Volkswagen m g rozpocz produkcje Bentleya i Rolls-Royca, ale nie m g u ywa tych nazw, natomiast BMW mog o dowolnie u ywa obu marek, ale nie produkowa ich auta. Koniec ko c w, oba koncerny dogada y si mi dzy sob , VAG uzyska prawa do u ywania nazwy i logo Bentleya, a BMW mog o spokojnie wzi si za modernizacj fabryki Rollsa
Jednak e Bawarczycy nie chcieli ju dostarcza silnik w do modelu Arnage. Powr cono wi c do starego dobrego 6.75 l V8. Zosta on zestawiony ze skrzyniami ZF, i produkowany by od 1999 do 2006 roku, p niej w latach 2007-2009 silnik ur s do 6.8 l! Do tego powsta y r wnie bardziej ?usportowione? warianty jak Arnage T i Arnage R/RL, oraz serie limitowane, Le Mans, Diamond oraz Final Series.
Volkswagen ratuje Bentleya
O koncernie VAG mo na wiele powiedzie ale jedno trzeba im przyzna , e bardzo dobrze idzie im ratowanie i rozwijanie marek, wykorzystuj c przy tym ca y ich pe en potencja . Tak w a nie by o z Bentleyem, kt ry nieobarczony atk ?bardziej sportowego Rollsa? m g teraz rozwin skrzyd a. I rozwin je doskonale, bo tak naprawd marka z Crewe nigdy nie mia a tyle modeli jednocze nie. A prawdziwy hit Bentleya mia dopiero nadje .
Bentley jakiego znamy dzisiaj
Continetal GT zadebiutowa w 2003 roku, i by prawdziwym strza em w dziesi tk ! Oto luksusowe GT, wykonane z najwy szej jako ci materia w. Podbi serca klient w, i trudno si temu dziwi . Pierwszy GT wyposa ony by o w silnik W12 konstrukcji Volkswagena, nap d na 4 ko a oraz zegarek Breitling na desce rozdzielczej. Do wyboru by a wersja Coupe, Cabrio oraz GTZ, czyli Coupe z nadwoziem zaprojektowanym i wykonanym przez Zagato. A do tego kilka wersji sportowych. W 2011 przysz a druga generacja, kt ra by a tak naprawd wielkim liftingiem. Wraz z drug generacj , w ofercie, obok W12, pojawi o si V8.
Razem z Continetalem, rozwijany by model Flying Spur. By on bardzo zbli ony do GT, jednak e posiada dodatkow par drzwi, co dawa o mu troch bardziej dostojny sznyt. W gruncie rzeczy ich historia jest identyczna, a technicznie te nie ma znacznych r nic.
Do wy ej wymienionych modeli dosz o super luksusowe cabrio Azure. By o one produkowane jeszcze za czas w Vicersa ale Volkswagen postanowi zrobi drug generacj tego modelu. Do silnika 6.75 l dodali 6-biegowego ZF, a nap d by na ty . W efekcie ten kr ownik rozp dza si w 5.6 sekundy do pierwszej setki, a do maksymalnych 270 km/h.
Nie by to jedyny reaktywowany model, wcze niej wr cili do modelu Brooklands, o kt rym pisa em wy ej. Jednak e najwi kszy powr t mia si dopiero pojawi .
W 2010 roku na wiat wr ci o Mulsanne. Silnik ? Oczywi cie e klasyczne 6.75 l. Pomimo e Bentley nale a ju do Volkswagena, Brytyjczycy wci kochali tradycj . Oferowany by w wariancie kr tkim, oraz przed u onym, kt ry przy tym jest ogromny, ma blisko 6 metr w d ugo ci. Pojawi si te model Speed, kt ry 0-100 robi w mniej ni 5 sekund, co bior c pod uwag rozmiary auta, jest imponuj ce. Nie mo na zapomnie o wersjach specjalnych, kt rych powsta o tyle i s tak wspania e, e m g bym napisa o nich drugi artyku ale to mo e kiedy indziej. Produkcja Mulsanne zako czy a si w 2020 roku.
W 2016 roku wiat ujrza pierwszego Suva z Crewe, Bentayge. Wok Bentaygi naros o wiele kontrowersji, niemniej jest to model, kt ry mo e zagrozi Continentalowi w ilo ci sprzedawanych egzemplarzy. Ten model pocz tkowo zas yn tym, e mo na by o do niego dokupi zegarek, kt ry od razu podwaja cen auta. By to model firmy Breitling Mulliner Tourbillon kosztuj cy 160 000 Euro. Silnik w do wyboru jest multum – od diesla, przez hybryd , po benzynowe V8 i W12. W 2020 roku nast pi lifting Bentaygi. Zmieni o si nadwozie, zmieni o odrobin wn trze, a z oferty wypad niestety silnik W12.
Obecnie, wybieraj c si do salonu Bentleya, mo ecie wybiera mi dzy Bentayg , nowym Continetalem GT oraz nowym Flying Spurem. Ka dy model mo ecie konfigurowa w dowolny spos b u sprzedawcy. Ilo opcji jest na tyle du a e ka dy jest w stanie zrobi auto niepowtarzalne, dopasowane do nawet najbardziej wybrednych preferencji. Nie wa ne, czy bardziej interesuje ci sportowa dynamiczna jazda podszyta luksusem, czy te bezkompromisowy komfort i presti . Bentley da ci to wszystko !
Autor: Jan Kulczy ski